فرزکاری چیست ؟
یکی از ماشینهایی که برای تولید سطوح مستوی، افقی، عمودی، مایل و فرمدار استفاده میشود، دستگاه فرز میباشد. همچنین شیارهای مستقیم و مارپیچ و چرخدندهها نیز با این دستگاهها قابل ساخت هستند. دستگاه فرز در انواع گوناگون ساخته میشود.
تاریخچه فرزکاری
از آنجایی که همه قطعات تولیدی دارای سطوح دوار نیستند که بتوان با روش تراشکاری آنها را تولید کرد، ضرورت استفاده از قطعات با هندسه متفاوت و دارای سطوح مستقیم شیبدار و فرم دار و … در صنعت، انسان را بر آن داشت تا به فکر روشی باشد که بتواند برادهبرداری سطوح مورد نظر را انجام دهد. این احساس نیاز منجر به ساخت اولین ماشین فرز گردید.
انواع دستگاه فرز
دستگاه فرز افقی
مهمترین مشخصه این نوع دستگاه افقی بودن محور ابزار گیر این دستگاه است و به این ترتیب قادر به ماشینکاری قطعات مختلفی هستند.برای تنظیم عده دوران تیغه فرز و در نتیجه تأمین سرعت برش مناسب، دستگاه دارای جعبه دنده اصلی است که حرکت خود را از یک الکتروموتور دریافت میکند. قسمتهای مختلف ماشین فرز افقی در شکلهای زیر دیده میشود. مکانیزم حرکت طولی، عرضی و عمودی میز به وسیله پیچ و مهره و همچنین به صورت خودکار امکانپذیر است.
ماشین فرز عمودی
با توجه به اینکه محور ابزارگیر این دستگاهها به صورت عمودی است به دستگاههای فرز عمودی معروف هستند. به این ترتیب این نوع دستگاه قادر به ماشینکاری قطعات مختلفی هستند.با توجه به اینکه محور ابزارگیر این دستگاهها به صورت عمودی است به دستگاههای فرز عمودی معروف هستند. به این ترتیب این نوع دستگاه قادر به ماشینکاری قطعات مختلفی هستند.
ماشین فرز یونیورسال
این دستگاهها دارای محور کار عمودی و افقی بوده و ساختمان آن شبیه به ماشین فرز افقی است و معمولا میز این دستگاهها حدود 40 درجه به چپ و راست قابل انحراف میباشد. در این نوع دستگاه حرکت میله هادی میز از طریق چرخدندههای تعویضی به دستگاه تقسیم منتقل شده و حرکت دورانی قطعه کار را به طور همزمان امکانپذیر میسازد. بدین ترتیب علاوه برکارهای معمولی، شیارها، چرخدنده، تیغه فرزها و برقوهای مارپیچ و همچنین دندههای حلزونی به کمک آنها قابل ساخت است. ماشین فرز FP4M از نوع فرز یونیورسال است (این دستگاه دارای میز یونیورسال و قابل انحراف بوده که میتواند جایگزین میز معمولی گردد).
اجزای ماشین فرز
1) بدنه دستگاه
معمولا از جنس چدن و به روش ریختهگری تهیه میشود و قسمتهای مختلف ماشین روی آن سوار میشود.
2) جعبه دنده
این ماشین دارای دو جعبهدنده مجزا، به شرح زیر میباشد :
الف) جعبهدنده مخصوص دوران محور اصلی با 18 دور مختلف با ترمز مغناطیسی، برای تنظیم دور ابتدا فلکه میانی را به سمت عقب کشیده و سپس طبلک تنظیم دور را بچرخانید تا در قسمت بالا قرار بگیرد. سپس حلقه میانی را رها کنید. علامت فلش دور تنظیمی را نشان میدهد.
ب) جعبهدنده مخصوص سرعت پیشروی طولی، عرضی، ارتفاع به همراه حرکت خرگوشی (سریع). برای تنظیم سرعت پیشروی، حلقه را به طرف عقب بکشید و سپس طبلک تنظیمکننده را بچرخانید تا عدد مورد نظر در قسمت بالا قرار بگیرد. عدد روبهروی شاخص، مقدار پیشروی تنظیمی است.
3) میز
میز دستگاه دارای جابهجایی طولی، عمودی است و جابهجایی عرضی توسط کشابی که در قسمت بالایی دستگاه است، محور ابزار را جابهجا میکند. حرکتهای طولی، عرضی و عمودی بهصورت دستی و حرکت خودکار در دو جهت X و Z امکانپذیر است. در ضمن علاوه بر حرکت عمودی میز، محور ابزار نیز دارای حرکت عمودی در فاصلههای کوتاه میباشد که امکان سوراخکاری را مانند دریل ستونی بهصورت دستی تأمین میکند.
4) کلگی دستگاه
5) سیستم روانکاری
الف) به صورت مرکزی و اتومات قابل تنظیم است که طی سیستمهای کنترلی از تابلو برق جهت کلگی صورت میپذیرد و تغذیه روغن آن از گیربکس اصلی میباشد.
ب) به صورت دستی مرکزی توسط تلمبه دستی برای ریلهای طولی و ارتفاع صورت میگیرد، روغن آن توسط مخزنی که در کنار دستگاه نصب شده تغذیه میشود.
6) سیستم خنک کاری
سیستم خنک کاری که مخزن آن در کف و پایه دستگاه پیشبینی شده است و توسط پمپ و شیلنگ به محل برادهبرداری انتقال مییابد و با شیر تنظیم میتوان مقدار مصرف آن را کنترل نمود.
7) تابلو کنترل
توسط این تابلو میتوان حرکتهای برشی، اتومات کند و سریع، ترمز مغناطیسی، سیستم خنک کاری را کنترل نمود این تابلو مجهز به نمایشگر شدت جریان مصرفی است.
مایع خنک کاری توسط کلید قابل کنترل است.
با استفاده از کلید در دو حالت کند (|) و تند (||) میتوان دورهای مختلف را برای محور کار تنظیم نمود.
کلید ترمز محور که باعث نگه داشتن محور فرزگیر در هنگام خاموش کردن دستگاه میشود. در صورتیکه کلید در وضعیت خاموش باشد، دستگاه روشن نمیگردد.
برای انتقال سریع در زمان حرکت بدون بار از کلید حرکت سریع (خرگوشی) استفاده میشود.
حرکت پیشروی به کمک کلیدهای تعبیه شده به صورت کند و تند میسر میباشد، و به کمک کلید استپ پیشروی میتوان پیشروی دستگاه را بهطور موقت قطع کرد.